Nieuws

Nov 03
Schermafbeelding 2015-11-03 om 23.31.48

Laatste postkantoor spectaculair in beeld gebracht

Gisteren sloot het laatste postkantoor van Nederland aan de Neude in Utrecht. Niet alleen het einde van een tijdperk, ook gaat een van de mooiste gebouwen van de stad voorlopig dicht. Er komen winkels en horeca, maar onduidelijk is wanneer en hoe. Samen met fotograaf Frank van der Pol heb ik een manier gezocht om de prachtige hal zo goed mogelijk vast te leggen voor de toekomst. Dit resulteerde in een zeer gedetailleerde 360° panorama-foto, genomen vanaf acht meter hoogte precies in het midden. Een spectaculair gezichtspunt, dat waarschijnlijk nog niemand eerder heeft ingenomen…

Beweeg met de muisknop ingedrukt naar links, rechts, boven en beneden. Zoom in op details met de knoppen + en – of het scrollwiel. Gebruik de fullscreen-knop rechtsonder voor optimale beleving. De knoppen linksonder tonen extra’s zoals historische foto’s en een plattegrond.

Het gebouw

Het Utrechtse hoofdpostkantoor werd in 1924 geopend en is ontworpen doorJoseph Crouwel (1885-1962). Hij werkte bij de architecten De Bazel en Berlage en de Rijksgebouwendienst, waar hij uiteindelijk Rijksbouwmeester werd. Behalve postkantoren en scholen door het hele land ontwierp hij in Utrecht gebouwen op het Veeartsenij-terrein. Zijn stijl is sterk beïnvloed door deAmsterdamse School maar wordt als functioneler en minder uitbundig gezien. Dat laatste blijkt bepaald niet uit het imposante Utrechtse postkantoor!

De beelden en decoraties in de hal zijn gemaakt door Hendrik van den Eijnde (1869-1939) in nauw overleg met Crouwel. Ze symboliseren het postwezen en maken het belang duidelijk dat men daaraan hechtte: de post verbindt landen en mensen over de hele wereld met elkaar. Postkantoren uit het begin van de vorige eeuw zijn dan ook ware kathedralen; een schril contrast met het postagentschap in de supermarkt dat nu hun functie moet overnemen.

De opname

Om de allure van het postkantoor zo goed mogelijk vast te leggen is gekozen voor een bijzondere opnametechniek. Fotograaf Frank van der Pol was bereid hieraan mee te werken. Hij maakte een panoramafoto vanaf een mast die met behulp van luchtdruk uitgeschoven kan worden tot een hoogte van maximaal 15 meter. In dit geval werd de camera op een hoogte van ruim 8 meter geplaatst. Frank gebruikt een Nikon D3x 24 megapixel full frame-camera, voorzien van een 16mm fisheye-lens. Vanaf de mast werden acht opnames gemaakt met elk meerdere belichtingen. De beelden zijn vervolgens aan elkaar gezet tot één groot panorama met behulp van van PTGui.

Het resulterende panorama heeft een afmeting van ruim 128 megapixels, meer dan tien keer zo groot als een gewone foto uit een recente camera. Daardoor zijn details zoals de hardstenen beelden zichtbaar gebleven. Door het hoge standpunt midden in de hal zijn alle hoeken goed te overzien en kijk je over obstakels heen, zoals het moderne meubilair en reclameborden. Frank koos ervoor de opname te maken bij lichte schemering, zodat het daglicht uit de glazen bogen niet ‘overstraalt’ en er een warme sfeer in de hal hangt.

De extra’s

Ik heb het panorama voorzien van een aantal extra’s om de historische context aan te geven. In de eerste plaats de originele plattegrond van Crouwel; hierop wordt de kijkrichting binnen het panorama getoond. Je kunt de plattegrond ook vergroten en los bekijken.

De knop foto’s toont historische foto’s die in de loop der jaren zijn gemaakt in het postkantoor. Als je een foto in het overzicht aanklikt, draait het panorama eerst naar de plek in de hal waar de foto werd genomen. De foto’s laten zien hoe de inrichting, de bezoekers en het gebruik in de loop der jaren veranderden. De eerste foto toont de net opgeleverde hal, nog zonder de beelden van Van den Eijnde; door bezuinigingen kwam zijn werk stil te liggen. De blokken hardsteen zijn al wel vast ingemetseld! Een van de laatste foto’s laat de opening zien van een ‘hypermoderne’ telefoonwinkel in 1981. De foto’s zijn afkomstig van Het Utrechts Archief en het Nationaal Archief.

Tot slot is er korte informatie beschikbaar over elk van de zwarte hardstenen beelden van Hendrik van den Eijnde, die allemaal een symbolische betekenis hebben in relatie tot de post. Het is typisch voor de Amsterdamse School dat gebouw en decoraties een Gesamtkunstwerk vormen en het gebruik van het gebouw verbeelden. De gegevens over de beelden zijn ontleend aan een boekje van Ben Koevoets.

Het panorama en de extra’s worden weergegeven met behulp van KRpano. Behalve met Flash werkt deze veelzijdigde panorama-software ook met HTML5 op de iPhone en iPad. Ik gebruikte deze software ook in een eerder weblab oververrijkte panorama’s. Vanwege het ongebruikelijk gezichtspunt heb ik de foto’s deze keer wel wat minder exact kunnen positioneren.

De fotograaf

Omdat fotograaf Frank van der Pol kostenloos heeft meegewerkt aan dit weblab, verdient hij tot slot een hartelijke aanbeveling. Hij maakt prachtige panoramafoto’s van bijvoorbeeld tentoonstellingen, zoals pas nog bij het Rijksmuseum van Oudheden. Ook maakt Frank object- en productfoto’s en architectuurfoto’s. Sinds kort kan hij dus ook foto’s vanaf grote hoogte leveren, zoals dit weblab aantoont een prachtige manier om monumenten of architectuur in beeld te brengen.

Bron: http://weblab.ab-c.nl/postkantoor

About The Author